Presidenti Trump, me hiperbolën e tij të zakonshme, ka thënë se samiti me rivalin kinez Xi do të mbahet mend si “samiti më i madh i të gjitha kohërave”, duke vënë bast se “do të kemi një të ardhme fantastike së bashku”.
Por këtë e ka kundërshtuar vetë inteligjenca e tij, e cila në një raport të publikuar nga Washington Post ngre alarmin se Pekini po përfiton nga lufta në Iran, duke e kthyer atë në një avantazh diplomatik, ushtarak dhe ekonomik. Nëse kjo vlerësim është i saktë, këtë herë letrat më të mira i ka në dorë Republika Popullore e Kinës, e cila ka më pak nevojë për SHBA-të sesa amerikanët kanë për të. Pra, arti i “marrëveshjes” (deal-it), siç i pëlqen ta quajë Donald Trump, në këtë moment po favorizon kundërshtarin e tij.
Kreu i Shtëpisë së Bardhë ka ardhur në Pekin me tre objektiva kryesorë: të marrë ndihmën e Kinës për të ushtruar presion mbi ajatollahët dhe për t’i bindur të pranojnë kushtet e tij për paqen; të nënshkruajë kontrata për shitjen e produkteve amerikane, duke krijuar për këtë qëllim një “Bord Tregtie” mes dy vendeve; dhe të rinovojë armëpushimin e vendosur në tetor në Busan, sidomos për të garantuar vazhdimin e furnizimit me tokëra të rralla për kompanitë teknologjike amerikane.
Xi nuk ka të njëjtën nxitim, sepse është e vërtetë që kriza energjetike e shkaktuar nga lufta në Iran e dëmton Kinën, por jo aq sa dëmton rivalin e saj. Në planin tregtar, Kina ka arritur pothuajse të neutralizojë efektin e tarifave të vendosura nga Trump, pasi suficiti kinez ka arritur në 1.200 miliardë dollarë, duke kompensuar në tregje të tjera humbjet në SHBA. Prandaj ajo synon të përdorë këto avantazhe për të kërkuar fundin e ndihmave ushtarake për Tajvanin dhe ndoshta një ndryshim qëndrimi, me një deklaratë të qartë të Uashingtonit kundër pavarësisë së ishullit.
Për të konfirmuar se “thika është në dorën e Xi”, ka dalë një raport i inteligjencës amerikane, i publikuar nga Washington Post. Studimi është prodhuar nga drejtoria e Shtabeve të Përbashkëta për kreun e forcave të armatosura, Dan Caine, dhe prandaj supozohet të jetë pa paragjykime politike. Rezultati është i ashpër, sepse tregon se Kina po përfiton nga lufta e nisur nga Trump për të fituar terren ndaj Amerikës në të gjitha fushat.
Për të kryer vlerësimin, inteligjenca ka përdorur modelin DIME, që qëndron për “diplomatik, informativ, ushtarak dhe ekonomik”, duke arritur në përfundimin se Republika Popullore po fiton avantazhe në të gjitha këto drejtime.
Në aspektin diplomatik, Kina është bërë magneti i vendeve që kërkojnë stabilitet dhe arsyeshmëri, duke u paraqitur si “i rrituri” që zgjidh problemet, në vend të “fëmijës” që i provokon ato. Në aspektin e komunikimit, SHBA po humbasin qartë betejën, sepse pavarësisht se Trump këmbëngul ta quajë vendin e tij “më të nxehtin” e momentit, e vërteta është se “soft power” amerikan është zbehur dhe edhe ata që i nënshtrohen forcës ekonomike dhe ushtarake të Uashingtonit e bëjnë nga nevoja, jo nga admirimi, duke ushqyer në heshtje pakënaqësi.
Ndërsa Kina po shfaqet si partneri i dobishëm dhe i arsyeshëm.
Në planin ushtarak, Pentagoni nuk ka treguar forcë të madhe, pasi regjimi iranian është ende në këmbë dhe ka marrë kontrollin e Ngushticës së Hormuzit si kurrë më parë. Arsenali amerikan ndërkohë është zbrazur në mënyrë të rrezikshme, ndërsa ai kinez jo vetëm po forcohet, por po i jep edhe ndihmë Republikës Islamike dhe po u shet armë madje edhe vendeve të Gjirit, aleatë historikë të SHBA-ve.
Në planin ekonomik, Kina po i përballon më mirë se SHBA pasojat e luftës dhe madje ka përfituar për të ndihmuar vende të tjera të kalojnë krizën energjetike, duke fituar respekt dhe mirënjohje. Këta faktorë peshojnë në tryezën e marrëdhënieve mes Xi dhe Trump, duke e anuar atë në favor të mikpritësit kinez.
/Analizë, nga gazetari Paolo Mastrolilli, për La Repubblica
