Sot shënohet nisja e fazës përmbyllëse të njërit prej proceseve më të rëndësishme dhe më të ndjekura gjyqësore që nga përfundimi i luftës në Kosovë. Në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë, nga ora 09:00, fillojnë deklaratat përmbyllëse në gjykimin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK): Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi.
Ky proces gjyqësor, i cili ka zgjatur për vite me radhë, tani ka hyrë në “kilometrin e fundit”. Pas përfundimit të deklaratave përmbyllëse nga të gjitha palët, trupi gjykues do të tërhiqet për të marrë vendimin përfundimtar lidhur me akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit që rëndojnë mbi të akuzuarit. Hashim Thaçi, ish-president i Kosovës, Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, ish-kryeparlamentarë, si dhe Rexhep Selimi, ish-deputet, janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.
Sipas Prokurorisë së Specializuar, ata akuzohen për krime lufte, përfshirë ndalimin e paligjshëm ose arbitrar, trajtimin mizor, torturën dhe vrasjet e paligjshme, si dhe për krime kundër njerëzimit, si burgosja, aktet çnjerëzore, zhdukjet me forcë dhe përndjekjet. Pretendohet se këto krime janë kryer gjatë periudhës mars 1998 – shtator 1999, në disa lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë.
Gjatë ditëve dhe javëve në vijim, deklaratat përmbyllëse do të mbahen edhe nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, Mbrojtësi i Viktimave dhe ekipet mbrojtëse të të akuzuarve. Katër ish-eprorët e UÇK-së ndodhen në paraburgim në Hagë që nga nëntori i vitit 2020.
Rruga deri te kjo fazë
Aktakuza ndaj katërshes u konfirmua më 26 tetor 2020 dhe u bë publike më 5 nëntor të po atij viti, ditë kur të akuzuarit u transferuan në qendrën e paraburgimit në Hagë. Pas kësaj pasoi faza paraprake, e cila përfshiu konferenca të shumta statusore dhe shkëmbim të provave dhe materialeve mes palëve.
Gjykimi i mirëfilltë nisi më 3 prill 2023. Për tri ditë radhazi u mbajtën deklaratat hyrëse. Prokuroria dhe Mbrojtësi i Viktimave argumentuan se të akuzuarit ishin pjesë e asaj që ata e quajtën “ndërmarrje e përbashkët kriminale”, e cila, sipas tyre, kishte për qëllim shënjestrimin e kundërshtarëve të perceptuar të UÇK-së, përfshirë edhe shqiptarë të Kosovës.
Prokurori i Specializuar, Alex Whiting, deklaroi në hapje të gjykimit se “shumica e viktimave ishin bashkëkombës shqiptarë të Kosovës”, duke shtuar se të pandehurit, sipas Prokurorisë, kishin zbatuar një politikë që shpesh dëmtonte edhe njerëzit e tyre. Nga ana tjetër, ekipet mbrojtëse, në deklaratat e tyre hyrëse më 4 dhe 5 prill 2023, hodhën poshtë këto pretendime, duke theksuar se UÇK-ja nuk kishte një komandë të centralizuar dhe se nuk mund të flitet për një ndërmarrje të përbashkët kriminale.
Në këtë fazë u deklarua edhe vetë Hashim Thaçi, i cili theksoi se gjatë këtij procesi është vërtetuar se nuk ka pasur trafikim organesh dhe se ashtuquajtura “Shtëpia e Verdhë” nuk ka ekzistuar. Ai tha se raporti i vitit 2011 i Këshillit të Evropës, i bazuar në pretendimet e ish-senatorit zviceran Dick Marty, kishte hedhur një “re të zezë” mbi Kosovën, e cila sipas tij tashmë është larguar.
Që nga prilli i vitit 2023 e deri në dhjetor 2025, në sallën e gjyqit janë paraqitur prova të shumta dhe janë dëgjuar dhjetëra dëshmitarë. Në këtë rast janë regjistruar rreth 155 viktima pjesëmarrëse. Prokuroria ka thirrur 125 dëshmitarë për të dëshmuar drejtpërdrejt, ndërsa 117 të tjerë kanë dhënë dëshmi me shkrim. Një nga dëshmitë më të komentuara ishte ajo e Fadil Gecit, i cili në tetor 2024 deklaroi në Hagë se Hashim Thaçi, sipas tij, kishte pasur qëllim shfarosjen e familjes së tij, deklaratë që u kundërshtua ashpër nga mbrojtja.
Me nisjen e deklaratave përmbyllëse, vëmendja tani është përqendruar te argumentet finale të palëve.
