Pas fitores së rëndësishme në zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, demokratët po përballen me një mundësi të re për të bllokuar një nismë të debatueshme që synon thellimin e bashkëpunimit ushtarak dhe industrial mes Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit.
Sipas një analize të publikuar nga ‘Al Jazeera’, aktivistë dhe organizata që kundërshtojnë këtë nismë po i bëjnë thirrje Partisë Demokratike të përdorë fuqinë e saj në Kongres për të hequr dispozitën përkatëse nga projektligji i financimit të Pentagonit për vitin fiskal 2027.
Bëhet fjalë për një paketë gjigante financimi prej 1.15 trilionë dollarësh, e njohur si Akti i Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare (NDAA), e cila përfshin një pjesë të konsiderueshme të planeve ushtarake të presidentit Donald Trump, mes tyre edhe mburojën antiraketore “Golden Dome” (Kupola e Artë) dhe projektin për ndërtimin e luftanijeve të klasit “Trump”.
Në qendër të debatit është neni 219 i versionit të projektligjit në Senat, i cili parashikon krijimin e një nisme të quajtur “Iniciativa e Bashkëpunimit të Teknologjisë së Mbrojtjes SHBA-Izrael”.
Kjo strukturë synon të zgjerojë dhe përshpejtojë kërkimin, zhvillimin, testimin dhe prodhimin e përbashkët të teknologjive ushtarake mes dy vendeve.
Kundërshtarët e kësaj dispozite paralajmërojnë se ajo mund të krijojë një kanal të ri përmes të cilit Pentagoni do të financojë kompanitë izraelite me paratë e taksapaguesve amerikanë, duke anashkaluar mbikëqyrjen e Kongresit.
Sipas tyre, përfshirja e teknologjive izraelite në sistemet ushtarake amerikane mund ta bëjë më të vështirë ndryshimin e politikave të ardhshme të Uashingtonit ndaj Izraelit.
Cavan Kharrazian, këshilltar i lartë politik në organizatën Demand Progress, deklaroi për Al Jazeera se demokratët duhet ta bëjnë të qartë se mbështetja e tyre për projektligjin e financimit të Pentagonit varet nga ndryshime thelbësore, përfshirë heqjen e dispozitave për integrimin ushtarak me Izraelin dhe ndalimin e financimit të luftës me Iranin.
Sipas tij, demokratët kanë mundësi të ushtrojnë presion të konsiderueshëm, pasi projektligji kërkon 60 vota për t’u miratuar në Senat. Kjo u jep atyre mundësinë ta bllokojnë procesin deri në plotësimin e kërkesave të tyre.
Afati për miratimin e financimit është 11 dhjetori, kur përfundon vlefshmëria e masës së përkohshme të financimit të qeverisë. Në të kundërt, Kongresi duhet të miratojë një tjetër financim të përkohshëm ose paketën e plotë për mbrojtjen.
Ndërkohë, deputeti demokrat Adam Smith, anëtar i Komisionit të Shërbimeve të Armatosura në Dhomën e Përfaqësuesve, ka kërkuar një qasje më të qëndrueshme ndaj sigurisë kombëtare, duke kundërshtuar një buxhet ushtarak që tejkalon 1 trilion dollarë dhe që, sipas tij, financohet në kurriz të programeve të rëndësishme sociale.
Smith fillimisht kishte mbështetur, por më pas kishte kundërshtuar dispozitën për integrimin e industrive ushtarake amerikane dhe izraelite.
Megjithatë, drejtuesit kryesorë demokratë, Chuck Schumer dhe Hakeem Jeffries, nuk kanë bërë ende të ditur publikisht qëndrimin e tyre për këtë çështje.
Rritet numri i senatorëve kundër nismës
Kundërshtimi ndaj kësaj dispozite po zgjerohet edhe brenda vetë Partisë Demokratike. Në një letër të publikuar këtë javë, 12 senatorë amerikanë kanë kërkuar kundërshtimin e përfshirjes së kësaj nisme në projektligjin e mbrojtjes.
Mes firmëtarëve janë senatorë të njohur si Bernie Sanders, Chris Van Hollen, Ron Wyden dhe Tammy Duckworth, të cilët përfaqësojnë rryma të ndryshme brenda kampit demokrat.
Në letrën e tyre, senatorët paralajmërojnë se bashkëpunimi i zgjeruar në fushën e teknologjisë, prodhimit të armëve dhe kërkimit ushtarak mund të rrezikojë interesat e sigurisë kombëtare të SHBA-së, duke i dhënë Izraelit ndikim mbi sistemet dhe teknologjitë amerikane të armëve.
Ata argumentojnë gjithashtu se integrimi i teknologjisë izraelite në industrinë amerikane të mbrojtjes mund të krijojë varësi afatgjata, duke e bërë të kushtueshëm ose të vështirë çdo ndryshim të politikës amerikane në të ardhmen.
Senatorët e konsiderojnë këtë nismë veçanërisht problematike në një kohë kur qeveria izraelite vijon politikat e saj në Gaza, Bregun Perëndimor dhe rajone të tjera të Lindjes së Mesme, të cilat, sipas tyre, nuk përputhen me interesat dhe vlerat e Shteteve të Bashkuara.
Ndërkohë, kundërshtimi ndaj mbështetjes ushtarake për Izraelin po rritet edhe në opinionin publik amerikan, veçanërisht brenda elektoratit demokrat, në sfondin e luftës në Gaza.
Sipas analistëve të cituar nga Al Jazeera, mënyra se si demokratët do të veprojnë për këtë projektligj mund të shërbejë si një tregues i rëndësishëm i ndryshimit të qëndrimeve brenda partisë ndaj marrëdhënieve ushtarake mes Uashingtonit dhe Tel Avivit.
- Trump premton luftë të re, nuk ka më vend për Vance në negociata me Iranin - 13/11/2026
- Pse fitorja e demokratëve në SHBA mund të ‘fundosë’ interesat e Izraelit? - 13/11/2026
- “Shumë pranë finishit të anëtarësimit”- BE vlerëson sërish Shqipërinë dhe Malin e Zi, Kallas: Procesi i zgjerimit është i rëndësishëm, duhet të vijojë! - 13/11/2026