Më shumë se 45 ditë pas shtypjes brutale të protestës së janarit që la mijëra iranianë të vdekur, studentët në disa universitete kanë nisur të protestojnë përsëri.
Ndërsa semestri i ri akademik në Iran filloi të shtunën, studentët në Teheran u mblodhën në kampus, duke brohoritur slogane antiqeveritare, pavarësisht një pranie të madhe sigurie dhe oficerëve me rroba civile të vendosur jashtë portave të universitetit.
The Guardian foli me studentët protestues rreth arsyes pse po protestonin pavarësisht faktit se mijëra ishin vrarë dhe dhjetëra mijëra ishin arrestuar në demonstratat e janarit.
“Klasat tona janë bosh sepse varrezat janë plot”, tha Hossein, 21 vjeç, një student në Universitetin e Teheranit. “Është për ta, miqtë tanë, shokët e klasës dhe bashkatdhetarët, të cilët u qëlluan para syve tanë, që vendosëm të bojkotojmë mësimet”, shtoi ai.
Tani në ditën e tyre të tretë, protestat janë përhapur në universitete në të gjithë kryeqytetin dhe qytetin verilindor të Mashhadit, me video që tregojnë studentë duke brohoritur slogane anti-regjim dhe përleshje që shpërthejnë midis protestuesve dhe forcave pro-regjimit.
“Ata e quajtën gjakun e derdhur të mbështetur nga të huajt”, shtoi Hossein, duke aluduar në etiketimin e regjimit të disidentëve si agjentë të fuqive të huaja.
“Por ne e dimë se regjimi nuk mund të vrasë më studentë në kampus dhe të na quajë terroristë… Nuk kemi frikë të humbasim jetën tonë. Ne të gjithë jemi të gatshëm të vëmë jetën tonë në rrezik, në mënyrë që të paktën brezat e ardhshëm të këtij vendi të jetojnë në liri dhe paqe”, tha ai.
Sipas organizatës me seli në SHBA HRANA (Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut), të paktën 7,000 njerëz janë konfirmuar të vrarë në protestat e janarit, me 11,700 vdekje të tjera nën hetim, ndërsa vlerësime të tjera nga mjekët në të gjithë vendin thonë se numri i të vdekurve është në dhjetëra mijëra. HRANA ka regjistruar më shumë se 53,000 arrestime, përfshirë qindra studentë.
Edhe pse protestat e së shtunës shënuan tubimet e para në shkallë të gjerë në kampus që nga vrasjet masive të muajit të kaluar, demonstratat më të vogla kishin qenë në përgatitje për javë të tëra, veçanërisht midis studentëve të mjekësisë që kërkonin lirimin e punonjësve të kujdesit shëndetësor të arrestuar.
Leyla, një studente në Universitetin e Teknologjisë Sharif në Teheran, tha se një grupim paqësor në kampus kishte evoluar në një protestë me studentë që brohorisnin slogane.
“Askush nuk mund të tolerojë kaq shumë pikëllim”, tha ajo.
“Ne nuk i koordinuam protestat paraprakisht. Supozohej të ishte vetëm një protestë e qetë. Por sapo studentët filluan të flisnin, të gjithë qëndruan pas dhe vazhduan. Edhe nëse nuk çon në asgjë konkrete, është simbolike: duke treguar se ata nuk mund t’i heshtnin njerëzit”, tha ajo.
Videot e protestave në kampus treguan gjithashtu Basij (forca vullnetare paraushtarake të mbështetura nga shteti) në Universitetin e Teheranit duke sulmuar studentët protestues, duke hedhur kërcënime dhe fyerje, dhe duke thyer dritare. Në Universitetin Sharif, Leyla tha se tensionet u përshkallëzuan shpejt në konfrontime fizike midis studentëve të lidhur me Basij dhe atyre që protestonin, me përleshjet që vazhduan të dielën.
“Shumë nga studentët tanë u lënduan dhe u gjakosën, dhe shumë të lidhur me Basij gjithashtu”, tha ajo, ndërsa shishet dhe gurët u hodhën nga të dyja palët.
Në Mashhad, Reza, një tjetër student universiteti, përshkroi një ndjenjë të ngjashme të pikëllimit kolektiv që nxit demonstratat.
“Kur shoqëria është në zi, pikëllimi dhe zemërimi ndihen edhe në universitete. Meqenëse ne jemi në zi për shokët e klasës dhe të dashurit tanë, nuk duam të ndjekim mësimet”, tha Reza.
Reza tha se studentët po koordinonin protestat në Mashhad për t’i rezistuar një kthimi në status quo.
“Ne të gjithë jemi në zi dhe do të përballemi me çdokënd që përpiqet ta bëjë situatën të duket normale. Asgjë nuk është normale. Asgjë nuk do të kthehet siç ishte para 8 janarit. Pamë gjëra që nuk duhej t’i kishim parë kurrë… gjëra plot frikë dhe pikëllim”, shtoi ai.
“Shumë prej nesh kanë frikë, por kur mblidhemi së bashku dhe bëhemi një turmë e dukshme, frika na lë. Ne brohorasim: ‘Mos kini frikë, mos kini frikë… jemi të gjithë bashkë’”, u shpreh studenti
Hossein tha se priste që protestat të vazhdonin në ditët në vijim.
“Këto protesta janë kundër kthimit në jetën tonë normale ndërsa trupat e të dashurve tanë të vrarë kanë pak që janë varrosur”, u shpreh ai.