Nga Juli Krisafi
Si mund të rritesh shëndetshëm nëse, që në moshë shumë të re, dikush në familjen tënde të jep vëmendje që nuk e ke dëshiruar kurrë? Kjo pyetje ndjek në heshtje historinë e Karen Mulder, një nga supermodelet më të famshme të viteve 1990 dhe gjithashtu një nga më të brishtat.
Karen Mulder nuk është ndjerë kurrë e bukur. Ajo kurrë nuk ëndërroi të merrte pjesë në një konkurs bukurie, as nuk e imagjinoi të bëhej engjëlli i parë i Victoria’s Secret ose të kishte një Barbie të bërë sipas imazhit të saj. Në mesin e viteve 1980 ajo mbante aparate ortodontike dhe nuk e shihte veten aspak si modele. Ishte një shoqe që i bëri foto dhe e futi në konkursin Model Look. E inkurajuar nga njerëzit përreth saj, Karen mori pjesë dhe u rendit e dyta. Ai moment ndryshoi gjithçka.
Kur mbërritën vitet 1990, industria e modës hapi dyert e saj gjerësisht. Ajo u bë fytyra e Guess dhe shpejt filloi të sfilonte për shtëpitë më prestigjioze të modës. Stilistët e donin jo vetëm për bukurinë e saj mbresëlënëse, shpesh të krahasuar me një Barbie të vërtetë, por edhe për elegancën dhe hirin e saj natyror. Valentino, Mugler, Versace, Christian Lacroix dhe Victoria’s Secret e bënë atë një figurë qendrore të epokës. Karen Mulder ishte bërë, në çdo kuptim, një supermodele.
Por do të ishte pak ta mbanim mend vetëm për bukurinë e saj. Karen Mulder ishte gjithashtu një nga modelet e para që foli hapur për padrejtësitë e botës së modës. Duke përjetuar abuzim dhe çekuilibër të pushtetit që në moshë të re, ajo arriti një pikë kthese në të tridhjetat e saj të hershme. Ajo filloi të përshkruante një industri që dukej e mrekullueshme nga jashtë, por që ishte thellësisht e dëmshme në prapaskenë.
Në fillim të viteve 2000, Karen akuzoi agjencinë e saj, Elite Model Management, se kishte ushtruar presion duke i sugjeruar sjellje shkatërruese dhe marrëdhënieve me burra të fuqishëm dhe shumë më të vjetër në moshë, si pjesë e karrierës së saj. Këto ishin akuza të rënda dhe bota e e modës nuk ishte e përgatitur ti dëgjonte. E vetme kundër një industrie të fuqishme, ajo u la gradualisht mënjanë. Sfilatat u zhdukën, mundësitë u zhdukën dhe besueshmëria e saj u vu në pikëpyetje.
Pasojat ishin shkatërruese. Karen Mulder kaloi vite jashtëzakonisht të errëta, përfshirë një tentativë vetëvrasjeje në vitin 2002. Ajo akuzoi publikisht burra me ndikim, përfshirë Princin Albert të Monakos, dhe media zgjodhi ta paraqiste atë si të paqëndrueshme në vend që të përballej me sistemin që ajo përshkruante. Për pjesën më të madhe të viteve 2000, ajo jetoi në një izolim pothuajse total. I vetmi stilist i madh që e solli përsëri në një pasarelë ishte John Galliano për Dior në vitin 2008.
Pra, çfarë i ndodhi Karen Mulder? Një grua tashmë e shënuar nga trauma mbeti e vetme në një industri të pamëshirshme që fillimisht e ngriti lart dhe më pas e fshiu.
Sot, Karen Mulder jeton një jetë private, larg modës dhe vëmendjes publike. Ajo ka zgjedhur heshtjen, distancën dhe padukshmërinë si forma të vetëmbrojtjes. Nuk ka asnjë rrëfim zyrtar për të tashmen e saj, dhe kjo mungesë duket e qëllimshme.
Historia e saj nuk është vetëm për një supermodele të viteve ’90. Bëhet fjalë për atë që ndodh kur bukuria, pushteti dhe cenueshmëria përplasen, dhe për koston njerëzore pas një industrie që për një kohë të gjatë refuzoi ta shihte veten me ndershmëri.
