15.6 C
Tirana
17 / 11 / 2026

Frikë nga një tjetër Çernobil në Ukrainë, 38 vende i bëjnë thirrje Rusisë të ndalë sulmet

Rreziku i një aksidenti bërthamor në Ukrainë mund të rritet gjatë këtij dimri, paralajmërojnë autoritetet rregullatore të sigurisë bërthamore nga 38 vende. Ato i kanë bërë thirrje Rusisë të ndalojë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, pasi goditjet e vazhdueshme me dronë dhe raketa po dëmtojnë centralet, linjat e transmetimit dhe nënstacionet elektrike.

Në një deklaratë të përbashkët, tre organizata ndërkombëtare të sigurisë bërthamore shprehin shqetësimin për rritjen e rrezikut që lufta dhe sulmet ndaj rrjetit energjetik paraqesin për funksionimin e sigurt të centraleve bërthamore. Sipas tyre, Rusia duhet të ndalojë menjëherë goditjet ndaj objekteve bërthamore dhe infrastrukturës elektrike që është thelbësore për funksionimin e tyre.

Shqetësimi kryesor lidhet me mundësinë e ndërprerjes së furnizimit me energji elektrike. Pa energji të qëndrueshme nga rrjeti, centralet bërthamore e kanë më të vështirë të mbajnë të ftohur materialin bërthamor, duke rritur rrezikun e një mbinxehjeje që mund të shkaktojë shkrirjen e bërthamës së reaktorit dhe çlirimin e materialeve radioaktive në atmosferë.

Një skenar i tillë do të sillte pasoja të rënda, të ngjashme me ato të katastrofës së Çernobilit në vitin 1986, aksidenti më i rëndë bërthamor në historinë civile. Pas shpërthimit, materiale radioaktive si jodi-131, ceziumi-134 dhe ceziumi-137 u përhapën në pjesë të Ukrainës, Bjellorusisë, Rusisë dhe në disa vende të Evropës Veriore dhe Qendrore.

Per Strand, drejtues i organizatave HERCA dhe NORA, tha për Reuters se sulmet ruse janë bërë më vdekjeprurëse gjatë javëve të fundit. Sipas tij, Rusia po përdor dronë me ngarkesë më të madhe shpërthyese dhe me saktësi më të lartë në goditjen e objektivave.

Ai paralajmëroi se dimri që po vjen paraqet rrezikun më të madh për një aksident bërthamor, veçanërisht nëse sulmet shkaktojnë një ndërprerje të plotë të energjisë elektrike në të gjithë Ukrainën. Në këtë rast, të nëntë reaktorët bërthamorë që prodhojnë aktualisht energji do të prekeshin njëkohësisht, duke krijuar një situatë shumë të rrezikshme.

Strand theksoi se ky skenar mund të shmanget nëse ndërhyhet që tani dhe Rusia vihet nën presion për të ndaluar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike. Në të kundërt, vendet evropiane duhet të bashkëpunojnë për të përgatitur planet e emergjencës dhe për të përballuar pasojat e mundshme të një aksidenti bërthamor.

Ndërkohë, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) njoftoi të shtunën se aktiviteti ushtarak kishte shkaktuar paqëndrueshmëri në furnizimin me energji elektrike të Ukrainës gjatë javës së kaluar. Si pasojë, disa njësi në centralet bërthamore kishin ulur nivelin e prodhimit.

Ukraina ka katër centrale bërthamore, tre prej të cilave janë në funksion dhe sigurojnë rreth 80% të energjisë elektrike të përdorur gjatë këtij dimri. Centrali i katërt, ai i Zaporizhzhias, më i madhi në Evropë, ndodhet nën kontrollin rus, në një zonë pranë vijës së frontit.

Edhe pse nuk prodhon aktualisht energji elektrike, centrali i Zaporizhzhias ka nevojë për furnizim të jashtëm me energji për të mbajtur të ftohur materialin bërthamor dhe për të shmangur një aksident. Pajisjet e tij furnizohen me energji nga rrjeti elektrik ukrainas.

Sipas IAEA-s, që nga fillimi i luftës, centrali ka humbur 27 herë lidhjen me rrjetin e jashtëm elektrik, duke u detyruar të përdorë gjeneratorët rezervë me naftë. Që nga fundi i marsit, ai është mbështetur vetëm në një linjë të vetme të furnizimit me energji elektrike.

Rusia dhe Ukraina akuzojnë njëra-tjetrën për sulme ndaj centralit të Zaporizhzhias dhe për ndërprerjen e linjave elektrike që e furnizojnë atë. Ndërkohë, autoritetet ndërkombëtare paralajmërojnë se vazhdimi i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike mund ta përkeqësojë ndjeshëm situatën gjatë muajve të dimrit.

Artikujt më të kërkuar

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x