Kancelari gjerman Friedrich Merz të enjten lëshoi një thirrje zgjimi për aleatët e tij evropianë, duke i nxitur ata të përshtaten shpejt me faktin se rendi i vjetër botëror po “shpërbëhet me një ritëm marramendës”.
Merz iu drejtua Forumit Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës, vetëm disa orë pas një kthese të madhe në lidhje me Grenlandën nga presidenti i SHBA-së Donald Trump, i cili tërhoqi kërcënimet e tij për përdorimin e forcës për të marrë kontrollin mbi ishullin Arktik që është pjesë e aleatit të NATO-s, Danimarkës.
Trump tha gjithashtu se do të përmbahej nga vendosja e tarifave shtesë për një grup aleatësh evropianë të NATO-s që kanë kundërshtuar përpjekjen e tij për ta marrë ishullin, e cila do të kishte përfshirë edhe Gjermaninë.
Ndërsa kthesa erdhi si një lehtësim i madh për udhëheqësit evropianë, Merz e përdori fjalimin e tij në mbledhjen e politikëbërësve dhe elitave të biznesit për të përcjellë mesazhin se bota ka hyrë në “një kohë të politikës së fuqive të mëdha”.
Pushtimi i Ukrainës nga Rusia shënoi fillimin e “një epoke të re, por ndryshimi është shumë më i thellë”, tha udhëheqësi gjerman.
“Kina, me largpamësi strategjike, është futur në radhët e fuqive të mëdha”, tha Merz.
“Pozicioni kryesor global i Shteteve të Bashkuara po sfidohet dhe Uashingtoni po reagon duke riformësuar rrënjësisht politikën e saj të jashtme dhe të sigurisë”.
Rendi i ri botëror, tha Merz, është “ndërtuar mbi pushtet, mbi forcë dhe kur bëhet fjalë për të, me forcë. Nuk është një vend komod”.
Por Merz, i cili udhëheq ekonominë më të madhe të Evropës, theksoi gjithashtu se bota nuk ishte “në mëshirë” të rendit të ri, duke u bërë thirrje partnerëve evropianë të ngushtojnë radhët dhe të rrisin bashkëpunimin për të rritur aftësitë mbrojtëse dhe konkurrencën ekonomike në mënyrë që të mbizotërojnë.
“Ne kemi një zgjedhje. Ne mund ta formësojmë të ardhmen. Për të pasur sukses, duhet të përballemi me realitete të ashpra dhe të hartojmë kauzën tonë me realizëm të qartë”.
“…Le të mbajmë mend, forca jonë më e madhe mbetet aftësia për të ndërtuar partneritete dhe aleanca midis të barabartëve bazuar në besim dhe respekt të ndërsjellë.”
Ndërsa duke iu referuar “trazirave të fundit gjeopolitike”, Merz përshëndeti kthesën e Trump për Grenlandën, duke thënë “kjo është rruga e duhur për të ecur”.
Gjermania mbështet bisedimet midis Danimarkës, Grenlandës dhe SHBA-së, theksoi Merz, pasi Trump la të kuptohej për një marrëveshje të mundshme mbi Groenlandën pas bisedimeve me Sekretarin e NATO-s Mark Rutte të mërkurën në mbrëmje.
Por Merz nuk u tërhoq nga mbështetja e tij për integritetin territorial të Grenlandës.
“Çdo kërcënim për të përvetësuar territorin evropian me forcë do të ishte i papranueshëm. Dhe zonja dhe zotërinj, tarifat e reja do të minonin gjithashtu themelet e marrëdhënieve transatlantike”, tha ai.
Megjithatë, ai pranoi se aleatët evropianë “duhet të bëjnë më shumë për të siguruar veriun e lartë si NATO” dhe u zotua se Gjermania do të rriste përfshirjen e saj në mbrojtjen e rajonit të Arktikut.
“Ne do ta mbrojmë Danimarkën, Grenlandën, veriun, nga kërcënimi që paraqet Rusia. Ne do t’i përmbahemi parimeve mbi të cilat është themeluar partneriteti transatlantik, përkatësisht sovranitetit dhe integritetit territorial”.
