Groenlanda, ku akulli, kushtet ekstreme të motit dhe distancat e gjera e bëjnë lundrimin një sprovë të përditshme, është në qendër të gjeopolitikës ndërkombëtare sot.
Kapiteni Ky-Tu Dang i Marinës Mbretërore Daneze, i cili është i martuar me një grua greke, duke folur për Protothema në cilësinë e tij si oficer i Marinës Mbretërore Daneze, shpjegon pse Groenlanda është në qendër të vëmendjes dhe pse, herë pas here, përsëriten deklarata publike si ato të Donald Trump për “blerjen” e ishullit. Ky-Tu Dang ishte për herë të parë në Groenlandë në vitin 2006, si pjesë e detyrave të tij në sigurinë detare. Siç vëren ai, misionet e tij kishin një objektiv të qartë: “të siguronte lundrim të sigurt, të mbikëqyrte pajtueshmërinë me rregulloret dhe të mbështeste detyrimet ndërkombëtare të Danimarkës në ujërat e Groenlandës”. Në një nga zonat më të mëdha detare në botë, ai shpesh vepronte “në mënyrë autonome, si përfaqësues i Autoritetit”, duke ndërmarrë inspektime anijesh, duke u koordinuar me autoritetet lokale dhe, kur ishte e nevojshme me operacione kërkim-shpëtimi.
Lundrimi në Groenlandë, thekson ai, është “i ndryshëm nga çdo tjetër”. Akulli, ngjarjet ekstreme të motit dhe infrastruktura e kufizuar krijojnë kushte që ndryshojnë “brenda sekondave”. Nuk është rastësi që, siç thotë ai, “hartat nuk janë gjithmonë të plota ose të azhurnuara” dhe siguria bazohet kryesisht në përvojën dhe gjykimin profesional. “Ne ende po mbledhim të dhëna hidrografike dhe informacione rreth shtratit të detit dhe mjedisit”, thekson ai.
Por pse është kaq e rëndësishme? Ky-Tu Dang është i qartë: “Groenlanda është një pjesë integrale e juridiksionit detar dhe detyrimeve ndërkombëtare të Mbretërisë së Danimarkës”. Kjo është një zonë që e bën Danimarkën një shtet bregdetar kyç të Arktikut, me përgjegjësi për një territor të gjerë detar. “Danimarka dhe Groenlanda janë administruar bashkërisht për më shumë se 500 vjet”, kujton ai.
Përgatitje e shtuar për aktivitet të sigurt të transportit detar
Në praktikë, prania e Autoritetit Mbretëror Detar përkthehet në rregullore, inspektime, parandalim aksidentesh dhe bashkëpunim të ngushtë me Marinën, Policinë dhe autoritetet lokale. “Qëllimi është që aktiviteti detar të kryhet në mënyrë të sigurt, të përgjegjshme dhe në përputhje me ligjin ndërkombëtar”, thotë ai. Veçanërisht vitet e fundit, me rritjen shpërthyese të turizmit dhe anijeve turistike, “kërkohet përgatitje dhe mbikëqyrje më e madhe”.
Rëndësia e Groenlandës, megjithatë, shkon përtej kufijve danezë. Ajo është “e vendosur strategjikisht midis Evropës dhe Amerikës së Veriut” dhe luan një rol vendimtar në korridoret detare të Arktikut, monitorimin e ndryshimeve klimatike dhe sigurinë detare. “Ajo që ndodh në ujërat e Groenlandës ka implikime të drejtpërdrejta për tregtinë, sigurinë dhe mjedisin evropian”, thekson ai.
Në këtë kontekst, ndryshimi i klimës ka një shpatë me dy tehe. “Reduktimi i akullit rrit aksesin, por gjithashtu sjell rreziqe të reja”, shpjegon ai. Lëvizja e paparashikueshme e akullit dhe periudhat më të gjata të transportit kërkojnë “procedura të përditësuara dhe vigjilencë të vazhdueshme”, pasi ngjarjet ekstreme të motit bëhen më të shpeshta.
Incidentet e rrezikshme
Kujtimet e tij më të gjalla lidhen me incidente rreziku. “Momentet kur anijet janë në vështirësi janë të skalitura në kujtesën e tyre”, thotë ai, veçanërisht kur “koordinimi në kohë dhe profesionalizmi bëjnë diferencën”. Ai nuk e fsheh se ka qenë “jashtë portit për ditë të tëra, pa akses”, pasi “moti mund të ndryshojë papritur, me ndryshime prej 20-30 nyjesh në pak sekonda”. Pavarësisht ashpërsisë, “natyra atje është ndër më të bukurat që kam parë”.
Kur e pyesin se si e menaxhon pasigurinë, ai përgjigjet pa fjalë të ashpra: “Me vlerësimin e riskut, vendimet konservative dhe komunikimin. Në Grenlandë, kujdesi nuk është dobësi, është një domosdoshmëri profesionale”. Dhe shton: “Planifikimi i mirë dhe përgatitja për të papriturën është gjithçka”.
Interesi ndërkombëtar për Arktikun po rritet komercialisht, shkencërisht dhe politikisht. “Kjo pritej dhe po trajtohet”, vëren ai, megjithëse pranon se “ndonjëherë shfaqen forma interesi aq injorante saqë shkaktojnë hutim”. Sidoqoftë, ai e konsideron të sigurt se “Grenlanda do të mbetet një lojtar qendror në navigimin dhe qeverisjen e Arktikut”.
Në mbyllje, ai i drejtohet qytetarit evropian i cili mund të pyesë veten pse e shqetëson e gjithë kjo: “Ujërat e sigurta dhe të rregulluara mirë të Arktikut kontribuojnë drejtpërdrejt në sigurinë, tregtinë dhe mbrojtjen e mjedisit evropian”. Grenlanda, thotë ai, “është pjesë e përgjegjësisë më të gjerë detare evropiane”.
Ky-Tu Dang, kapiten i Marinës Mbretërore Daneze, një mjeshtër i Kung Fu-së i klasit botëror, i martuar me grekun Popi Koutroutsou dhe banor i përhershëm i Danimarkës, e përmbledh gjurmën e tij personale nga Veriu në një fjali: “Ekspeditat në Groenlandë të mësojnë se çfarë do të thotë përgjegjësia, rreziku dhe lidershipi dhe pse respekti për natyrën dhe njerëzit nuk është një opsion, por një parakusht.”
- Aksioni në dy pallate në Tiranë, reagon SPAK: U arrestuan 6 persona, mashtronin europianët me investime në kriptomonedha - 18/01/2026
- Tarifat tregtare për trupat evropiane në Groenlandë, Giorgia Meloni: Fola me Trumpin dhe ia thashë hapur, janë të gabuara - 18/01/2026
- Macron propozon aktivizimin e mekanizmit evropian të hakmarrjes ekonomike ndaj presioneve të Trump për tarifat - 18/01/2026