PSE HESHTËN PRISHTINA DHE TIRANA?
Nga: [Adrian Progni]
Gjykimi i krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Hagë — Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi — nuk është thjesht një procedurë juridike në një qytet të largët evropian. Ai mbart një peshë emocionale dhe historike të jashtëzakonshme për çdo shqiptar, kudo që ndodhet. Por, përtej emocioneve, ky proces po shpërfaq një krizë të thellë të identitetit shtetëror dhe një dështim strategjik të Tiranës dhe Prishtinës zyrtare.
1. Paradoksi Juridik: Kur viktima barazohet me agresorin
Në sallat e sterilizuara të Gjykatës Speciale, po tentohet një eksperiment që thyen çdo logjikë të drejtësisë universale. Shumë analistë dhe qytetarë sot ngrenë një pyetje legjitime: Si është e mundur që një forcë çlirimtare, e lindur si reagim organik ndaj një gjenocidi të dokumentuar botërisht, të përballet me një mekanizëm që, në narrativën e tij, barazon rezistencën vullnetare me makinerinë vrastare të shtetit të Millosheviçit?
Ky nuk është thjesht një perceptim padrejtësie; është një realitet juridik ku barra e provës po rëndon mbi ata që ndaluan spastrimin etnik. Ndërsa Beogradi zyrtar ka rehabilituar pothuajse çdo eksponent të periudhës së luftës, krerët e UÇK-së po gjykohen për një “Ndërmarrje të Përbashkët Kriminale” — një formulim që godet jo vetëm individët, por vetë indin e luftës sonë për ekzistencë.
2. Londra 1913: Rrënja e tragjedisë dhe lindja e UÇK-së
Për të kuptuar Hagën, duhet të kthehemi te Londra e vitit 1913. Atëbotë, Fuqitë e Mëdha e vizatuan Shqipërinë me gjakun e shqiptarëve, duke lënë më shumë se gjysmën e kombit dhe territorit — përfshirë Kosovën — nën pushtim të egër. Ky vendim famëkeq nuk ishte thjesht një akt diplomatik, por fillimi i një shekulli shtypjeje, dëbimesh dhe tentativash për shfarosje.
UÇK-ja nuk lindi nga dëshira për pushtet, as nga një “plan kriminal”. Ajo lindi si përgjigja e fundit, e pashmangshme dhe e domosdoshme ndaj padrejtësisë së vitit 1913. Ajo ishte korrigjimi historitë që populli shqiptar i bëri vetes pas 90 vitesh rezistencë paqësore që po shpërfillej nga bota. Sot, mbrojtja e krerëve të saj në Hagë është mbrojtja e legjitimitetit të të gjithë popullit tonë për të qenë i lirë në tokën e vet.
3. Nga Juniku në Rambuje: Aleanca që Vulosi Legjitimitetin
Bashkëpunimi i SHBA-së dhe NATO-s me UÇK-në nuk ishte një rastësi, por një certifikim i legjitimitetit të luftës sonë. Ndryshe nga viti 1913 ku u lamë jetimë, lufta e fundit e UÇK-së fitoi mbështetjen e SHBA-së dhe NATO-s, duke shënuar një certifikim ndërkombëtar të lirisë sonë. Takimi historik i Richard Holbrooke me luftëtarët e UÇK-së në qershor të vitit 1998 në Junik (24 qershor 1998), ishte momenti kur bota pranoi se pa këta djem nuk mund të kishte liri. (Fotoja që bëri xhiron e botës: Pamja e diplomatit amerikan pa këpucë, i ulur në një odë tradicionale shqiptare pranë luftëtarëve me uniformë dhe armë, theu izolimin diplomatik të shqiptarëve dhe hapi rrugën drejt Konferencës së Rambujesë). Ky partneritet u shndërrua në një aleancë ushtarake gjatë vitit 1999, ku UÇK-ja shërbeu si “syri dhe veshi” i NATO-s në terren. Sot, kur në Hagë flitet për “ndërmarrje kriminale”, pyetja që duhet të ulërijë është: A bashkëpunoi aleanca më e madhe ushtarake në botë me një grup kriminal, apo me një ushtri çlirimtare që po ndalonte gjenocidin e fundit të shekullit? NATO nuk bombardon për të ndihmuar kriminelët; ajo ndërhyri për të shpëtuar një popull nga zhdukja.
3.1. Konferenca e Rambujesë (Shkurt 1999)
Në Rambuje, SHBA (përmes Madeleine Albright) luajti një rol kryesor në unifikimin e faktorit shqiptar. UÇK-ja u trajtua si palë e barabartë në bisedime. Nënshkrimi i marrëveshjes nga delegacioni i Kosovës (i udhëhequr nga Hashim Thaçi) i dha NATO-s “çelësin” juridik për të ndërhyrë ushtarakisht, pasi Serbia refuzoi.
3.2. Bashkëpunimi Ushtarak gjatë Bombardimeve (Mars – Qershor 1999)
Gjatë 78 ditëve të fushatës ajrore, u krijua një simbiozë de-fakto:
· UÇK si “Këmbësoria” në terren: NATO kontrollonte qiellin, por UÇK-ja ishte syri dhe veshi në tokë.
· Identifikimi i objektivave: Oficerët e UÇK-së u jepnin forcave të NATO-s koordinatat e pozicioneve të ushtrisë dhe policisë serbe për t’i goditur me saktësi.
Beteja e Koshares dhe Pashtrikut: Në operacionin “Shigjeta”, mbështetja ajrore e NATO-s ishte vendimtare për të thyer frontin serb në kufi, duke bashkërenduar sulmet me avancimin e luftëtarëve të UÇK-së.
3.3. Mbështetja Logjistike dhe Inteligjenca
Shërbimet e inteligjencës (si CIA dhe MI6) bashkëpunuan me drejtuesit e UÇK-së për të siguruar informacion mbi lëvizjet e makinerisë së Millosheviçit. Kjo ndihmë ishte jetike për të parandaluar asgjësimin e plotë të forcave të rezistencës nga ofensivat masive serbe.
4. Pse heshtën Prishtina dhe Tirana?
Këtu nis analiza më e dhimbshme. Pse dy shtetet tona, që pretendojnë se përfaqësojnë interesat kombëtare, kanë mbajtur një qëndrim kaq pasiv, pothuajse vëzhgues?
Në sensin moral dhe kushtetues, mbrojtja e UÇK-së duhet të ishte prioritet kombëtar. Por, çfarë pamë?
· Shqipëria: Si shtet amë dhe anëtar i NATO-s, Shqipëria kishte detyrimin historik të ngrinte zërin në çdo forum ndërkombëtar, nga OKB deri te Këshilli i Evropës, për të denoncuar asimetrinë e këtij gjyqi. Në vend të kësaj, kemi parë një diplomaci “me dorashka”, që më shumë kujdeset për imazhin e liderëve nëpër samite sesa për mbrojtjen e vlerave të luftës çlirimtare.
· Kosova: Institucionet e Kosovës janë treguar edhe më të dobëta. Nëse goditet UÇK-ja, goditet legjitimiteti i vetë shtetit të Kosovës. Megjithatë, mbështetja shtetërore për mbrojtjen juridike ka qenë shpesh e vonuar, e pamjaftueshme dhe e kushtëzuar nga lojërat e brendshme politike.
5. Patriotizmi si “Kartë Elektorale” dhe protagonizmi i dëmshëm
Dukuria më shëmtuar në këto vite është përdorimi i Hagës për konsum të brendshëm politik. Në vend të një koordinimi të heshtur dhe efektiv, kemi parë:
· Beteja egosh: Liderë aktualë në të dyja anët e kufirit që përplasen se kush e ka “pronësinë” mbi mbrojtjen e luftës, duke e kthyer një tragjedi kombëtare në mjet për të fituar pikë në sondazhe.
· Vizita me kamera: Shkuarja në Hagë me fotografë profesionistë dhe deklarata pompoze shërben për të marrë “like” në Facebook, por nuk ndihmon asnjë milimetër në procesin juridik atje. Ky është një “patriotizëm folklorik” që mbulon mungesën e një strategjie shtetërore.
6. Asimetria me Serbinë: Makineria kundrejt amatorizmit
Ndërsa ne merremi me protagonizëm, Beogradi punon. Serbia ka një makineri shtetërore (shërbime sekrete, arkiva të mirëorganizuara, diplomaci agresive) që punon 24/7 për të furnizuar prokurorinë me “prova” kundër shqiptarëve. Institucionet tona, ndërkohë, mjaftohen me postime emocionale në rrjete sociale apo fjalime në parlament. Ku janë komisionet e historianëve tanë? Ku janë arkivistët që duhet të nxirrnin mijëra dokumente zyrtare, dëshmi dhe fakte arkivore që vërtetojnë terrorin sistematik serb si kontekstin e vetëm të asaj lufte? Është tragjike të mendosh se në vitin 1999, avionët e NATO-s koordinonin sulmet me informacionet e UÇK-së, ndërsa sot, institucionet tona nuk koordinojnë dot as mbrojtjen më elementare të narrativës sonë kombëtare.7. Si do të duhej të dukej një mbrojtje serioze?
Një mbrojtje e vërtetë shtetërore nuk do të bënte zhurmë, por do të kishte:
1. Buxhet të pakufizuar: Sigurimin e studiove ligjore më elite në botë, pa i lënë familjarët e të akuzuarve të kërkojnë ndihma.
2. Kundërsulm Diplomatik: Një fushatë globale për të ri-shpjeguar në kryeqytetet e botës se çfarë ishte realisht UÇK-ja: një lëvizje vullnetarësh që ndaloi një gjenocid të dytë në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore.
Dokumentim Shkencor: Publikimin e fakteve që vërtetojnë se lufta ishte mbrojtje e pashmangshme ndaj një shteti që kishte planifikuar shfarosjen tonë.
Përfundimi: Beteja për të vërtetën nuk mund të lihet në harresë
Historia na ka mësuar se kur shqiptarët nuk e shkruajnë dhe nuk e mbrojnë të vërtetën e tyre me forcën e institucioneve, të tjerët nisin ta tjetërsojnë atë përmes propagandës dhe rishkrimit të qëllimshëm të fakteve. Ajo që po ndodh sot në Hagë nuk është thjesht një proces gjyqësor, por një përpjekje e rrezikshme për të tjetërsuar narrativën e lirisë sonë dhe për ta kthyer sakrificën e një populli në një çështje kriminale. Heshtja shtetërore në emër të “mosndërhyrjes” shpesh kthehet në bashkëfajësi me harresën. UÇK-ja është themeli i lirisë mbi të cilin u ngrit shtetësia e Kosovës; nëse lejojmë që ky themel të lëkundet apo të njolloset, rrezikojmë të gjithë godinën e dinjitetit tonë kombëtar. Është koha që Tirana dhe Prishtina të lënë mënjanë lojërat e vogla për pushtet dhe të sillen si shtete serioze që dinë të mbrojnë me krenari rrugëtimin e tyre drejt lirisë, sepse, në fund të fundit, në Hagë nuk po gjykohen katër emra, po gjykohet e drejta jonë për të qenë të lirë.
- “Nga Londra në Hagë: Një Shekull Gjyqesh mbi të Drejtën e Shqiptarëve për Liri” - 10/02/2026
- Salianji nuk i ‘bindet’ sërish Doktorit, merr pjesë në protestën e PD-së (VIDEO) - 10/02/2026
- Antikorrupsioni i një opozite me Berishën në krye, Ahmetajn aleat dhe deputetë të flakurit nga drejtësia - 10/02/2026